10 zł / 2020 r. - Ofiarom obozu KL Warschau

Moneta srebrna: 10 zł / 2020 r. - Ofiarom obozu KL Warschau

   Moneta srebrna, oksydowana, wybita stemplem zwykłym, w stanie I, umieszczona w kapslu ochronnym i etui, z certyfikatem.

   8. grudnia 2020 roku Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu srebrną monetę oksydowaną o nominale 10 zł: Ofiarom obozu KL Warschau.

Zdjęcia poglądowe.

   Awers: centralnie na tle fragmentu muru i wież strażniczych obozu KL Warschau, od lewej do prawej strony przerwany drut kolczasty. Z lewej strony pionowy, ułożony z liter pod kątem 90° napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA 2020. U góry, na tle pionowych pasów nawiązujących do obozowych ubrań – pasiaków – wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod orłem, po prawej stronie znak mennicy: m / w. U dołu napis: 10 ZŁ.

   Rewers: centralnie na tle pionowych pasów nawiązujących do obozowych ubrań – pasiaków – fragmenty konturów muru i wież strażniczych obozu KL Warschau. Na ich tle od lewej do prawej strony przerwany drut kolczasty, powyżej napis: GĘSIÓWKA / 1943-1944. Z prawej strony pionowy, ułożony z liter pod kątem 90° napis: OFIAROM / OBOZU KL WARSCHAU oraz kotwica – symbol Polski Walczącej..

   Konzentrationslager Warschau powstał w sercu stolicy Polski w latach krwawej okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej. Ofiarami KL Warschau byli zarówno żydowscy więźniowie przywiezieni z KL Auschwitz-Birkenau, jak i Polacy, głównie warszawiacy – mordowani podczas masowych egzekucji w latach 1943–1944. Obóz zajmował rozległy obszar w centrum miasta, który potocznie określano mianem Gęsiówki. Nazwa pochodziła od najstarszej części obozu znajdującego się w dawnych koszarach wojskowych położonych przy ul. Gęsiej w Warszawie, przemianowanej po wojnie na ul. Mordechaja Anielewicza, jednego z przywódców powstania żydowskiego w getcie warszawskim w 1943 r. Zwłoki zamordowanych palono w krematorium i na dziedzińcach KL Warschau (Gęsiówki). Ramy czasowe funkcjonowania obozu wyznaczają dwa warszawskie zrywy powstańcze. W lipcu 1943 r., po upadku powstania w getcie warszawskim, zaczęła się historia KL Warschau. Z początkiem Powstania Warszawskiego związany jest natomiast zwycięski atak żołnierzy Armii Krajowej na ufortyfikowany obóz i jego wyzwolenie w dniu 5 sierpnia 1944 r.

Podstawowym celem założonego przez nazistów obozu koncentracyjnego była grabież mienia i zabudowy miejskiej pozostałej po byłym getcie warszawskim. Potem pojawił się cel eksterminacji mieszkańców Warszawy. Ciała rozstrzelanych ludzi zbierano więc z ulic i przewożono do Gęsiówki. Wykorzystano w tym celu złożone z żydowskich więźniów obozu „komanda śmierci”. Na terenie samej Gęsiówki zabijano także więźniów politycznych z pobliskiego więzienia gestapo Pawiaka. Liczbę ofiar KL Warschau i egzekucji ulicznych w Warszawie w latach 1943–1944 szacuje się na mniej więcej 20 tysięcy osób. W większości są to straty anonimowe.

(Bogusław Kopka)